براساس مصوبه هشتصدوشصت و دومين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش انجام شد:
ابلاغ چارچوب و كليات برنامه درسي مرحله اول آموزش بزرگسالان(نهضت سوادآموزي)
چارچوب و كليات برنامه درسي مرحله اول آموزش بزرگسالان(نهضت سوادآموزي) ازسوي شوراي عالي آموزش و پرورش به ادارات كل آموزش و پرورش استانها ابلاغ شد.
به گزارش مركز اطلاع رساني و روابط عمومي وزارت آموزش و پرورش , در هشتصدوشصت و دومين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش در تاريخ بيست و سوم خردادماه91 با عنايت به تبصره مواد5و11 ساختار آموزشي مرحله اول آموزش بزرگسالان مصوب هشتصدوسي و سومين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش در نوزدهم بهمن ماه سال89,چارچوب و كليات برنامه درسي مرحله اول آموزش بزرگسالان(نهضت سوادآموزي) تصويب شد.
براساس اين گزارش، وزارت آموزش و پرورش موظف است برنامۀ درسي مرحلة اول آموزش بزرگسالان (نهضت سواد آموزي) را با رعايت چارچوب زير تدوين و به تاييدكميسيون برنامه هاي درسي و تربيتي شوراي عالي آموزش و پرورش برساند.
اين گزارش مي افزايد، دراين مصوبه در بخش اهداف دورۀ سوادآموزي آمده است:
دورۀ سوادآموزي، دوره اي است كه به منظور دستيابي افراد بزرگسال به حداقل سواد، طراحي و اجرا مي شود. طول اين دوره حداقل 400 و حداكثر 550 ساعت مي باشد.
براين اساس اهدف اين دوره عبارتنداز:
1- كسب مهارت خواندن و نوشتن، فهم و درك متون ساده فارسي
2- انجام محاسبات رياضي در حد چهار عمل اصلي
3- آشنايي با قرآن و كسب مهارت هاي اوليّة روخواني قرآن
4- آشنايي بيشتر با معارف ديني و فرهنگ اسلامي
همچنين در اين مصوبه در بخشاهداف كلي دوره تحكيم آمده است :دورة تحكيم سواد دوره اي است كه فرصت استمرار و پايداري آموخته ها وكاربرد آن را براي كساني كه دورة سواد آموزي را گذرانده اند وتمايل به ادامه تحصيل ندارند، فراهم مي سازد. طول اين دوره معادل 200 ساعت مي باشد كه 70 ساعت حضوري و 130ساعت غير حضوري است، اهدف اين دوره عبارتنداز:
1- پيشگيري از بازگشت به بيسوادي
2- ايجاد ارتباط بين سوادآموزي و آموزش مهارتهاي اساسي زندگي
3- زمينهسازي يادگيري مادامالعمر
درادامه اين گزارش به اهداف كلي دوره انتقال اشاره شده و آمده است:
دورة انتقال ، دوره اي است كه فرصت ادامة تحصيل براي كساني كه دورة سواد آموزي را گذرانده اند يا كساني كه فاقد شرايط ادامه تحصيل در نظام آموزش وپرورش رسمي هستند را فراهم مي سازد. طول اين دوره 800 ساعت مي باشدو هدف هاي اين دوره عبارتنداز:
1- گسترش مهارتهاي خواندن و نوشتن و درك مطلب و كاربرد آن در زندگي
2- گسترش فرهنگ و معارف ديني و توانمند سازي افراد در به كارگيري دستورات ديني در زندگي فردي و اجتماعي
3- آشنايي بيشتر با مفاهيم رياضي وعلوم وتوانمندي به كارگيري آن در زندگي روزمره
4- رشد بينش اجتماعي ، فرهنگي و سياسي بزرگسالان
اين گزارش مي افزايد:رويكرد هاي اصلي تدوين برنامۀ درسي آموزش بزرگسالان با توجه به ويژگي هاي مخاطبان و انتظار جامعه از آنان و سياست هاي شتاب بخشي به امر سوادآموزي همراه با ارتقاي فرهنگ اسلامي ايراني بزرگسالان عبارتند از:
1- رويكرد مبتني بر نيازها و علايق: تطابق بين محتواي برنامه درسي با نيازها و علايق يادگيرنده كه منجر به تقويت انگيزش و ايجاد فرصت هاي بيشتر يادگيري مي شود و يادگيرنده را به طور فعال در چرخۀ يادگيري درگيرمي سازد ،استعداد هاي بالقوه او را شكوفا مي كند و زمينۀ يادگيري مادام العمرش را فراهم مي آورد.
2- رويكرد فرهنگي-تربيتي: اين رويكرد بر تجربۀ فرهنگي و اجتماعي يادگيرنده تاكيد و به او به عنوان فردي كه در بستر و شرايط فرهنگي و اجتماعي خاصي قرار دارد، نگاه مي كند. علاوه براين، تلاش دارد تا از طريق برنامه هاي درسي و ارزش ها، سنّت ها و اخلاقيات پذيرفته شدۀ جامعه را به يادگيرنده منتقل نمايد، به طوري كه فرد را براي پذيرش نقش و مسئوليت در جامعه آماده كند.
3- رويكرد موضوعي: موضوع هاي درسي در شكل دادن به ساختار كل برنامۀ درسي، نقش اساسي دارند و هر موضوع (مانند زبان فارسي ، رياضيات و علوم تجربي ) نيز از ساختار منحصر به فردي برخوردار است كه دستيابي به دانش جديد و تبحر يادگيرنده در ساختار موضوع هاي گوناگون را امكان پذير مي سازد. لذا در اين رويكرد، برنامۀ درسي بر پايۀ چگونگي رشد و توسعة دانش در حوزه هاي گوناگون علمي سازماندهي مي شود.
براساس اين گزارش اصول حاكم در اين چارچوب شامل:
1- حاكميت ارزش هاي ديني و فرهنگ اسلامي بر برنامة سوادآموزي.
2- پيوند آموزش مهارت هاي زندگي و يادگيري مادام العمر با سواد آموزي.
3- تاكيد بر فرآيند يادگيري به جاي قاعده آموزي.
4- توجه به تفاوت هاي فردي، ويژگي هاي شناختي ، اجتماعي ، عاطفي و ارزشي سواد آموزان.
5- بهره گيري تركيبي از روش زبان آموزي براي آموزش مهارت هاي خواندن و نوشتن به سواد آموزان.
6- ايجاد حس موفقيت و استقلال درسوادآموز طي فرآيند سوادآموزي.
7- تاكيد بر استقرار هويت اسلامي- ايراني در سوادآموزي.
8- تاكيد بر تقويت انسجام اجتماعي و وحدت ملي.
9- ارجحيت زبان نوشتاري برگفتاري.
10- رعايت سيرِ زبان آموزي فارسي در آموزش روخواني قرآن كريم.
درادامه اين گزارش با اشاره به اصول كلي انتخاب و سازماندهي محتوا آمده است:
1- محتوا بايد متناسب با فناوري آموزشي و برپاية نيازها و علايق و رعايت ويژگيهاي بزرگسالان تدوين گردد.
2- مسايل واقعي و روزمره زندگي براي فعال شدن سوادآموزان در يادگيري مورد توجه قرار گيرد.
3- تلفيق مفاهيم وموضوع هاي آموزشي از ساده به مشكل مورد توجه قرار گيرد.
4- در سازماندهي و تدوين محتواي آموزشي بايد شرايط خود ارزيابي فراهم شود.
5- علاوه بركتابهاي درسي بايد براي يادگيري غيرحضوري و مستقل ، كتاب، منابع، مواد و بسته هاي آموزشي تدوين و توليد شود.
6- در سازماندهي محتوا به تجارب عينيت يافته سوادآموزان بزرگسال توجه شود.
7- محتوا بايد انگيزه خود آموزي و خودگرداني در يادگيرندگان را تقويت كند.
اين گزارش مي افزايد ارزشيابي در اين چارچوب شامل ارزشيابي برنامۀ درسي به منظور آگاهي از تناسب عناصر برنامه با شرايط و ويژگي هاي سواد آموز، امكانات، محدوديت ها و قابليت اجراي آن، توسط برنامه ريزان و ارزشيابان برون سازماني انجام مي شود. در ارزشيابي برنامه درسي، بايد اطلاعات مربوط به موارد زير جمع آوري شود تا برنامه ريزان بتوانند بر پايۀ آن بازبيني و اصلاحات لازم در بخش هاي مختلف برنامه را به عمل آورند.
1- كارآيي، تناسب و مقبوليت اهداف برنامۀ درسي در تأمين نيازهاي آموزشي سواد آموزان و جامعه.
2- ارتباط و نحوۀ سازماندهي محتواي برنامۀ درسي با اهداف، علايق و توانايي هاي سواد آموز.
3- سود مندي و اعتبار علمي محتوا.
4- ميزان تناسب روش هاي ياددهي- يادگيري با اهداف و كارآيي برنامه در ارائه محتوا و خود آموزي سواد آموزان.
5- ميزان تناسب امكانات اجرايي با برنامۀ درسي و ميزان آمادگي عوامل اجرايي و آموزشي.
6- تناسب روش ها و ابزار هاي ارزشيابي پيشرفت تحصيلي با اهداف ، محتوا و روش هاي تدريس.
درارزشيابي پيشرفت تحصيلي نيز بايد:
1- به سنجش و ارزشيابي به عنوان جزء تفكيك ناپذير از فرآيند ياددهي- يادگيري نگريسته شود.
2- هدف اصلي ازسنجش و ارزشيابي، اصلاح و بهبود آموخته ها و يادگيري سواد آموزان و فرآيند ياددهي- يادگيري آنان باشد.
3- در سنجش آموخته ها و يادگيري سوادآموزان، توانايي آنان دركاربرد آموخته هايشان درامور روزمره زندگي مورد توجه قرار گيرد.
4- از خود سنجي و ديگر سنجي به عنوان ابزاري براي جمع آوري اطلاعات مكمل ساير ابزار ها، استفاده شود.
5- نتايج سنجش و ارزشيابي به گونه اي به سواد آموزان منعكس شود كه آنان را در زمينۀ يادگيري و شركت دركلاس درس ، تشويق و ترغيب نمايد.
6- از انواع سنجش و ارزشيابي ( ورودي ،تكويني وپاياني) استفاده شود .
درپايان اين گزارش به روش هاي سواد آموزي و صلاحيت هاي حرفه اي آموزش دهندگان اشاره شده و آمده است :
از آنجايي كه سواد آموزي صرفا از طريق برون سپاري و بهره گيري از كاركنان رسمي آموزش و پرورش و سايردستگاه هاي دولتي، بازنشستگان لشكري و كشوري، ظرفيت بخش غير دولتي و همه افرادي كه استخدام بر آنها مترتب نيست، به مرحله اجرا در مي آيد، لذا شرايط، ضوابط، صلاحيت ها و ويژگي هاي افرادي كه براي همكاري دعوت مي شوند، از سوي سازمان نهضت سوادآموزي تعيين و پس از تاييد وزير آموزش و پرورش ابلاغ مي شود.